]> Doodeenvoudig - BIBLIOTHEEK | VERDERLEZEN | OPINIE | HOEVERGAATHETONS |
Winkelmand
€ 0,00
Vertrouwd en veilig betalen met iDeal

Ashes to Ashes, Dust to Dust © Kunst Uitschot Team

Eens een lijk, altijd een lijk?

Door Ludwina de Vries

Er zijn weinig zekerheden in het leven. De zon komt op en gaat weer onder. Wie er geboren gaat worden, weet je niet. Wie er zal sterven wel. Iedereen sterft. Een keer. En wat dan? Hoe vergaat het ons lichaam verder?


 

Als kind was ik vreselijk bang voor de dood. Ik wou er niet aan denken en dat lukte prima. Totdat ik mij realiseerde dat ik er voor mijn geboorte ook niet was, niet bestond. Dat ik eigenlijk dood was voordat ik geboren werd. Maar was dit nu een geruststellende gedachte, of juist niet. Want wat is dan dood?

Die vraag blijft boeien. En vele verschillende overtuigingen met betrekking tot de dood proberen allemaal die vraag te beantwoorden. Maar onafhankelijk van die overtuigingen ondergaat het lichaam een min of meer vaststaand proces nadat de dood ingetreden is. Organen werken niet meer. Hart en longen voeren hun vitale functies niet meer uit. Bloed stroomt niet meer, en stolt. De lichaamstemperatuur daalt. Bacteriën uit de darmen nemen het lichaam over. Het lichaam is een “lijk” geworden. En als het begraven wordt, zal het dat blijven.

Maar is dat wel zo? Volgens Wolters-Noordhoff is een lijk: een dood lichaam. Aangezien het lichaam niet meer leven gaat, dus dood blijft, blijft het een lijk. Volgens de wet is een lijk ‘het stoffelijk overschot van een overledene of doodgeborene’. Totdat het uiteindelijk helemaal verteerd is, dan is het niets meer. Stof misschien, of een voedingsbodem voor nieuw leven. Maar, als je een lijk na bijvoorbeeld 15 jaar opgraaft en er zijn nog botten over, is het dan nog een lijk?

En als er nog andere overblijfselen zijn? Is dit iets om je druk over te maken?

In Nederland wel. Want in ons land hebben lijken namelijk rechten. De wet voorziet in een zorgvuldige behandeling van de lichamen van overledene. Zo moeten lijken bij begraven individueel en geregistreerd (en dus geïdentificeerd) ter aarde besteld worden. De wet zegt ook dat een lijk, tenminste 10 jaar, onberoerd in een graf moet rusten. Een lijk wordt dus door de wet beschermd. De eerste 10 jaar in ieder geval. Daarna moet het verteerd zijn. Maar wat als dat niet het geval is. Worden eventuele overblijfselen die na 15 jaar bij de ruiming van het graf nog aanwezig zijn ook beschermd?

Eigenlijk niet. De wettelijke status van onverteerde resten van lijken is niet eenduidig. In de praktijk worden deze resten niet meer als ‘lijken’ beschouwd. In ieder geval niet in de zin dat de Wet er nog op van toepassing is. De meeste graven worden pas geruimd als de termijn van grafrust ruimschoots is verstreken. Over het algemeen wordt dan een (groot) aantal graven tegelijkertijd geruimd. Beenderen worden opnieuw ter aarde besteld in een zogenaamde knekelput waarin de resten van meerdere graven volledig kunnen verteren.

Op welke wijze moet worden gehandeld indien onvolledig geskeletteerde resten worden aangetroffen is onderwerp van discussie. Wanneer je deze als “lijk” zou classificeren, zouden zij herbegraven moeten worden, individueel en geregistreerd. Tegenstanders hiervan menen dat dit een extra en onwenselijke betrokkenheid van de nabestaanden vereist. Juridisch gezien zouden die namelijk ingelicht moeten worden.

Wat is er eigenlijk op tegen om nabestaanden in te lichten? Je hebt als nabestaande, en in zekere zin voor jezelf in de toekomst, toch het recht te weten (of te beslissen over) wat er met de resten van het dode lichaam gebeurt? Dat is zo, maar stel je voor. Na 15 jaar krijg je bericht dat je overleden moeder bij het ruimen van het graf niet volledig verteerd bleek. En dat zij daarom nogmaals begraven wordt. Daar zit geen nabestaande op te wachten.

Er is een minder dramatische oplossing voor het probleem. En dat is zorgen dat het lichaam in 10 jaar verteerd is. De condities van de begraafplaats zijn hierbij van groot belang. Bodemtype, drainage en grondwaterpeil zijn bepalend voor een goede vertering. Daarnaast is het gebruik van goed afbreekbare producten in de wet vastgelegd. Dit geldt zowel voor de kist, lijkwade, kleding, lijkhoezen etc.

Het is tot nog toe niet bekend hoeveel onvolledig geskeletteerde lijken worden aangetroffen bij ruiming. Duidelijk is wel dat je als nabestaande er enigszins zorg voor kan (en wettelijk gezien, moet) dragen om de vertering niet te belemmeren. Bijvoorbeeld door het kiezen van de juiste kleding van de overledene. Sommigen vinden de eisen aan de materialen die toegestaan zijn, overdreven. Maar in feite beschermen zij ook de nabestaanden voor vervelende situaties later.

Als we in Nederland genoeg plek hadden gehad, hadden we alle graven gewoon voor altijd dicht kunnen laten. De natuur zijn beloop laten gaan. Een dood lichaam was dan een lijk totdat het niets meer was. Maar zo is het niet en zelfs lijken hebben haast. Een lijk is in ieder geval 10 jaar lijk. Dat is zeker. Daarna is het gewoon weer ten dode opgeschreven.

Wist u dat...

Doodeenvoudig ook een uitgebreid assortiment uitvaart artikelen heeft? Bijvoorbeeld

Wade Yin Yang

Wade Yin Yang

€ 695,00
Klantenservice Over ons FAQ Maatschappelijke betrokkenheid
  disclaimer   privacy statement   cookie instellingen   inkoopvoorwaarden   algemene voorwaarden   klantenservice  over ons  FAQ  maatschappelijke betrokkenheid