]> Doodeenvoudig - BIBLIOTHEEK | VERDERLEZEN | LEVENNADEDOOD | BOEDDHISME |
Winkelmand
€ 0,00
Vertrouwd en veilig betalen met iDeal

Boeddhisme: Rad van Wedergeboorte

Door Myriam L. van Hulst


leven_na_de_doodHet boeddhisme gaat uit van wedergeboorte en karma, maar geeft een andere invulling aan deze begrippen dan het hindoeïsme. Het is volgens het boeddhisme niet de ziel die opnieuw geboren wordt. Onze ziel is, net als lichaam en geest, vergankelijk. Het enige wat blijft bestaan na de dood is het karma.

Karma is volgens het boeddhisme niet zozeer de handeling zelf, maar de intentie waarmee gehandeld wordt. Het geheel van deze intenties; verlangens, angsten en gedachtepatronen, blijft altijd bestaan. Deze ‘ervaringsstroom’ vormt, na de dood van een persoon, een deel van de kern van een nieuw mens (of dier).

Met een kaars die bijna uitgaat, kan je nog net een nieuwe kaars aansteken. Maar hoewel de vlam van de nieuwe kaars duidelijk voortkomt uit de vlam van de oude kaars, is het niet dezelfde vlam. Sterker nog; de vlam verandert continu, en is dus nooit dezelfde. Zoals de vlam van de oude kaars niet dezelfde is als de vlam van de nieuwe kaars, is degene die geboren wordt, niet dezelfde persoon als degene die is overleden. Het boeddhisme praat liever niet over reïncarnatie, dat letterlijk wedervleeswording betekent, maar over het Rad van Wedergeboorte. Er is immers geen sprake van een ziel die opnieuw vlees (lichaam) wordt.

Sterker nog, de ziel bestaat helemáál niet. De ziel is volgens boeddhisten geen vonk van God, ze is een illusie van ons bewustzijn. Wanneer we beseffen dat alles illusie is, zijn we vrij van het Rad van Wedergeboorte. Dan bereiken we verlichting en gaan we op in de leegte. Verlichting is, volgens verschillende boeddhistische stromingen: de Grote Dood van de ik-illusie, de realisatie van egoloosheid, de realisatie van leegte, de realisatie van onze ware aard die leeg en helder, vreugdevol en vol mededogen is. Verlichting is voorbij de tegenstelling tussen dood en leven.


Verdienstenboekje
Totdat we die verlichting bereiken, zit ieder wezen gevangen in de cyclus van leven en dood. Onze wedergeboorte wordt bepaald door ons karma, en door hoe we ons voelen op het moment van overlijden.

Er zijn binnen de verschillende boeddhistische stromingen, verschillende gebruiken en rituelen om de stervende in een betere geboorte terecht te laten komen. Zo houden sommige vrome boeddhisten een verdienstenboekje bij, met daarin alle goede daden die ze hun hele leven lang gedaan hebben. Als ze stervende zijn, wordt er uit dit boekje voorgelezen, zodat ze zich rustig voelen wanneer ze overlijden. Ook nádat iemand is overleden, zijn er ceremonies, zoals giften aan kloosters of monniken en het voordragen van teksten uit de heilige boeken.



Tibetaans boeddhisme: leven en dood zijn geen tegenstelling
De meest bekende stroming binnen het boeddhisme is het Tibetaans boeddhisme. Volgens deze levensfilosofie is het grootste probleem van het leven niet de dood, maar onze egocentrische levenshouding. Sterven is, net als ziekte en ouderdom, slechts een manier om ons spiritueel te ontwikkelen.

Leven en dood lijken tegenover elkaar te staan, maar dat komt volgens het Tibetaans boeddhisme alleen doordat we niet accepteren dat dingen in het leven voorbijgaan. Waar dood is, is volgens ons geen leven, omdat leven voor ons blijven leven betekent, en omdat blijven leven voor ons hetzelfde blijven betekent. Als we accepteren dat dingen veranderen, is de dood niet meer het einde van het leven, maar een verandering van het leven. Want onze ervaringsstroom bestond al vóór onze geboorte, en zal blijven bestaan na onze dood. De periode tussen geboorte en dood is slechts één van de zes tussenperiodes, of bardo’s, in de kringloop. De zes tussenperiodes zijn: de bardo van dit leven, de bardo van de droom, de bardo van meditatie, de bardo van het sterven, de bardo van dharmatã (‘de dingen zien zoals ze zijn’) en de bardo van het worden.


Zes tussenperiodes
De eerste twee periodes lijken erg op elkaar. In de bardo van dit leven en de bardo van de droom denken en leven we egocentrisch. We geloven dat ons ‘ik’ echt bestaat en zijn onverlicht. Als ik droom dat ik word achtervolgd door een tijger, dan is de tijger, maar ook de achtervolgde ‘ik’ een illusie. ‘Ik’ lig namelijk in bed, en word helemaal niet achtervolgd door een tijger. Maar mijn droom is op dat moment mijn werkelijkheid: ‘ik’ word achtervolgd. Pas als ik wakker word, word ik wedergeboren in de persoon die in bed ligt. Ik besef dat de achtervolgde ‘ik’ in mijn droom een illusie was. Op diezelfde manier is het ‘ik’ in de wakkere toestand ook een product van onze geest. In de bardo van dit leven en de bardo van de droom, leven we dus in een illusie.

Met de bardo van meditatie wordt niet zomaar alle meditatie bedoeld. Het gaat om de momenten waarop de verlichte geest zich manifesteert, en we vrij zijn van karma. Deze ervaring kan ons voorbereiden, zodat we de verlichting herkennen tijdens de bardo van het sterven.

In deze bardo, de periode van het werkelijk sterven, bereikt de overledene een staat van verlichting. Er kunnen op dat moment twee dingen gebeuren. Als de overledene de verlichte staat herkent, vindt hij rust en bereikt volledige verlichting. Maar als zijn geest de verlichting níet herkent, raakt hij bewusteloos. Als hij na drie dagen nog steeds de verlichting niet herkend heeft, komt hij terecht in de bardo van dharmatã, ofwel ‘de dingen zien zoals ze zijn’. In deze bardo verkeer je in een verlichte en intense energie. Als je nu de verlichting herkent, ben je alsnog vrij van karma en bereik je volledige verlichting. De meeste mensen herkennen de verlichting echter niet. Door hun karma, hun mentale patronen, worden ze angstig. Zo gaan ze de bardo van het worden in. In deze periode vormt het karma een schijnwezen, dat een bevruchte eicel binnengaat. De plaats en omgeving van de wedergeboorte worden gekozen door de sfeer en patronen van het karma.


Tibetaans dodenboek
Tijdens de periode tussen dood en wedergeboorte is het mogelijk om contact te hebben met de overledene. Nabestaanden lezen voor uit het Tibetaans dodenboek, waarin aanwijzingen staan hoe de dode de staat van verlichting kan herkennen en bereiken. Ook worden er teksten voorgelezen om de dode te helpen een goede wedergeboorte te kiezen.

Het is voor iedereen op elk moment mogelijk om verlichting te bereiken. Het enige wat we hoeven te doen is ons karma, onze angsten, verlangens en gedachtepatronen loslaten. Zodra we ons realiseren dat ons ‘ik’ een illusie is, bereiken we volledige verlichting en gaan we op in de leegte. Maar dan nóg zijn we niet vrij van het Rad van Wedergeboorte. Vanuit de leegte worden we opnieuw geboren. Omdat we vrij zijn van karma, kunnen we een geboorte kiezen waarin we veel kans maken om opnieuw verlichting te bereiken.

 

 

Meer lezen over vragen en antwoorden over wedergeboorte: www.maitreya.nl

 

© Myriam L. van Hulst. Meer weten over Myriam L. van Hulst? klik hier

Zie ook: Boeddhistische visie op de dood en daarna
Wist u dat...

Doodeenvoudig ook een uitgebreid assortiment uitvaart artikelen heeft? Bijvoorbeeld

Kinderkist  XW-00a/b

Kinderkist XW-00a/b

€ 908,00
Klantenservice Over ons FAQ Maatschappelijke betrokkenheid
  disclaimer   privacy statement   cookie instellingen   inkoopvoorwaarden   algemene voorwaarden   klantenservice  over ons  FAQ  maatschappelijke betrokkenheid