]> Doodeenvoudig - BIBLIOTHEEK | INFORMATIEREGELENUITVAART | CREMEREN | MEEGAAN |
Winkelmand
€ 0,00
Vertrouwd en veilig betalen met iDeal

Meegaan tot de oven - waarom niet?

 

© Eterna urnenEen nadeel van crematie is voor veel mensen het ontbreken van een duidelijke afronding. De plechtigheid is afgelopen, de kist wordt achtergelaten en wat dan. Dan wordt er koffie gedronken. Het eigenlijke cremeren gebeurt misschien wel tijdens de koffie, of uren later als de nabestaanden alweer thuis zijn. Nabestaanden kunnen ook het gevoel hebben de dierbare overledene in de steek te laten. Waarom deze dan niet vergezellen tot zijn of haar laatste bestemming?

Door Ludwina de Vries

Steeds meer nabestaanden kiezen ervoor mee te gaan tot de oven. Bij de meeste crematoria wordt dit ook toegestaan. Wel moet dit gelijk met het bespreken van de crematie aangegeven worden. Want dan kan het crematorium ervoor zorgen dat de ovens verder niet in gebruik zijn. Alleen dan kunnen nabestaanden gelijk na de plechtigheid meegaan tot de oven.

Na het afscheid tijdens de plechtigheid, brengen medewerkers de kist met de overledene naar de ovenruimte. Er worden enkele voorbereidingen getroffen, zoals het controleren van de papieren en eventueel het verwijderen van bloemen en andere onderdelen die niet in de oven meekunnen. Bijvoorbeeld metalen handgrepen van de kist. Een vuurvast steentje wordt op de kist geplaatst. Deze bevat een nummer en dient als identificatie. Deze handelingen nemen meestal niet langer dan 10-15 minuten in beslag. Ondertussen wachten de nabestaanden die mee willen naar de oven, bij de andere gasten in de condoleanceruimte. Als de kist gereed is, worden de nabestaanden opgehaald.

De meeste crematoria zijn gebouwd in een tijd dat het niet gebruikelijk was dat nabestaanden meegingen tot de oven. En dus is de ovenruimte vooral een bedrijfsruimte. Zonder sfeer, meestal onderin het gebouw, en niet ingericht op het ontvangen van nabestaanden. De grootte van de ruimte is bepalend voor het aantal nabestaanden dat mee kan. Een aantal nieuwere (of opgeknapte) crematoria hebben wel speciale aandacht aan de ovenruimte gegeven.

Als de nabestaanden bij de oven zijn aangekomen staat de kist al klaar. Dat kan zijn op een karretje voor de oven, of op een soort lopende band. De ovens zijn computergestuurd. En dus is er een paneel waar op een knop gedrukt moet worden om de verbranding te starten. De kist gaat dan over de lopende band de oven in. De ovendeur sluit gelijk achter de kist. Er zijn geen vlammen zichtbaar. Het gaat heel snel. Soms worden de nabestaanden van te voren nog kort toegesproken. Dat kan zijn door een medewerker van het crematorium of de uitvaartverzorger. De aanwezigen gaan gelijk nadat de ovendeur is gesloten weer terug naar de andere aanwezigen. Waar de condoleance kan plaatsvinden.

Het is een intense en tegelijk bevredigende ervaring voor de nabestaanden. Zij hebben vaak het gevoel de dierbare tot het laatst begeleid te hebben. De moeilijke dagen ervoor zijn tot een duidelijk einde gekomen. De rouw kan dan verder gaan. Uit de ervaringen van nabestaanden die mee zijn geweest, zijn ook een aantal aanbevelingen te halen.

Zo wordt het wachten tot de kist gereed is, onder de andere aanwezigen, als onprettig ervaren. Men is vaak te gespannen om met de andere gasten te praten. Voor de overige aanwezigen is de crematie afgelopen, terwijl voor degene die meegaan naar de oven het laatste afscheid nog genomen moet worden. Al beginnen met de condoleance kan dan heel storend zijn. Vraag daarom of het mogelijk is om in een andere ruimte te wachten. Dit zou bijvoorbeeld de familiekamer kunnen zijn. Of als die er niet is, een andere ruimte. Dit moet bij het vastleggen van de crematie aangevraagd worden.

De ruimte en de handelingen bij de oven zijn, zoals gezegd, niet ingericht op de aanwezigheid van nabestaanden. Dat kan als een contrast ervaren worden met de plechtigheid die ervoor plaatshad. Het is bij de meeste crematoria meer een technische afwerking dan een ceremonieel einde. Dat maakt de ervaring er niet minder om, als men er maar op voorbereid is. Nabestaanden kunnen bij het vastleggen van de crematie vragen of zij op de knop voor het starten van de crematie mogen drukken. Hiermee is het laatste afscheid meer in handen van de nabestaanden.

Overigens moet wel opgemerkt worden dat de medewerkers van de crematoria zich wel gepast en betrokken opstellen naar de aanwezigen. Uit bovenstaande zou opgemaakt kunnen worden dat er geheel geen ruimte is voor de beleving van de nabestaanden. Dat is onjuist. De aanwezigen worden vaak nog toegesproken en gevraagd om een laatste woord. Soms wordt er een moment van stilte ingelast, of wordt de nabestaanden gevraagd of het ter oven gaan beginnen kan. Na het sluiten van de ovendeur wordt ook een moment van stilte ingelast.

Tot slot een overweging
Het is duidelijk dat onze houding ten opzichte van het cremeren aan het veranderen is. Dat is ook niet zo verwonderlijk als je bedenkt dat het eigenlijk een nieuw fenomeen is in Nederland. De crematie is nog geen 100 jaar oud. En wordt pas sinds de jaren 60 op grotere schaal toegepast. En pas sinds een paar jaar is het aantal crematies ongeveer even groot als het aantal begrafenissen. Op dit moment zelfs iets groter.

Nu cremeren een volwaardig alternatief op begraven is geworden, kunnen ook de gebruiken rond de crematie vorm krijgen. Of beter, een nieuwe vorm krijgen, mee ontwikkelen. Voorheen was het nog gebruikelijk om het eigenlijke cremeren zover mogelijk van de nabestaanden weg te houden. De kist zakte in de grond of verdween achter een gordijn. De ovens bevonden zich onder het gebouw. De laatste jaren is de (behoefte aan) openheid toegenomen. Openheid over het crematieproces en nabestaanden die bij het ter oven gaan van de overledene aanwezig willen zijn. Bovengrondse ovens met ruimte voor een afscheid lijkt een volgende stap. Een ruimte wellicht, waar men een langere tijd kan blijven terwijl de kist in de oven staat. Op comfortabele banken? De condoleance standaard in de ovenruimte?

Kortom, waar willen we heen met de crematie? Dat is een proces in volle gang. Het kan nog vele kanten op. En het zou wel eens kunnen leiden tot een vernieuwing in de uitvaart die vorm geeft aan de veranderende visie op het afscheid nemen van een overledene. Met nieuwe rituelen en een nieuwe omgang met de doden. We zullen het zien.

Wist u dat...

Doodeenvoudig ook een uitgebreid assortiment uitvaart artikelen heeft? Bijvoorbeeld

Lelie draagbaar

Lelie draagbaar

€ 375,00
Klantenservice Over ons FAQ Maatschappelijke betrokkenheid
  disclaimer   privacy statement   cookie instellingen   inkoopvoorwaarden   algemene voorwaarden   klantenservice  over ons  FAQ  maatschappelijke betrokkenheid