]> Doodeenvoudig - BIBLIOTHEEK | INFORMATIEREGELENUITVAART | BEGRAVENOFCREMEREN | RELIGIE |
Winkelmand
€ 0,00
Vertrouwd en veilig betalen met iDeal

Religieuze en culturele diversiteit

Begraven of cremeren

religieDe uitvaart in Nederland krijgt steeds meer een persoonlijk karakter. Daardoor is ook meer ruimte gekomen voor gebruiken uit verschillende culturen en geloofsovertuigingen. Dit vereist meestal een aantal aanpassingen. Bijvoorbeeld bij begraafplaatsen en crematoria. Tegelijk moeten traditionele gebruiken ook aangepast worden zodat ze binnen de wet blijven. De multiculturele samenleving zorgt hiermee voor nieuwe rituelen en mogelijkheden. En deze kunnen op hun beurt weer nieuwe impulsen geven aan de invulling van een (persoonlijke) uitvaart.

In het kort worden verschillende religieuze stromingen besproken. Gezegd moet worden dat tradities per regio kunnen verschillen. Dit overzicht is slechts bedoeld als aanwijzing in de verschillende overwegingen. En de daarbij horende tradities en rituelen.

 

De Boeddhistische uitvaart
Boeddhisten hebben geen voorschrift voor wat betreft de keuze tussen begraven en cremeren. En de voorkeur verschilt dan ook per regio. Wanneer er voor crematie gekozen wordt, kan dat op een zogenaamde brandstapel in de openlucht zijn. De oudste zoon steekt deze aan.

Voor de bevrijding van de geest is de wijze waarop afscheid genomen wordt van het lichaam onbelangrijk. Dit is totaal ondergeschikt aan de transformatie van de geest. Deze moet zich ontdoen van de dood en via gebeden geholpen worden naar een volgend stadium van leven. De reïncarnatie is na 49 dagen voltooid.

 

De Hindoeïstische uitvaart
Volgens het hindoeïsme worden doden gecremeerd. In de heilige geschriften (de veda’s) staat dat ‘het lichaam zijn einde heeft in as’. Crematie is de zuiverste en snelste manier om een lichaam terug te laten keren naar de oerelementen: water, lucht, aarde, vuur en wind. Aan het vuur wordt een reinigende werking toegekend. De crematie is ook een offer aan het heilige vuur. Het lichaam dient zo snel mogelijk te vergaan zodat de ziel vrij kan komen. De crematie vindt traditioneel in de openlucht plaats, op een zogenaamde brandstapel. Het lichaam ligt gewikkeld in traditionele kleding, dus zonder kist, in het vuur. In India wordt de as na drie dagen verzameld en in stromend water, van de dichtstbijzijnde rivier, geworpen.

Bij hoge uitzondering wordt in sommige regio’s gekozen voor een begrafenis. Bijvoorbeeld bij het overlijden van een klein kind. Ook Sikhs cremeren traditioneel hun doden. Maar hierbij geldt ook dat onder bepaalde omstandigheden voor begraven wordt gekozen. Of het lichaam wordt drijvend te water gelaten.

Omdat repatriëring, naar bijvoorbeeld India, erg kostbaar is, kiezen Hindoes meestal voor crematie in Nederland. In Nederland is het echter niet toegestaan mensen in de openlucht te cremeren. Wel zijn er aanpassingen van het crematorium mogelijk zoals het bijwonen van het crematieproces, het cremeren met open kist of zonder kist. De familie brengt bij voorkeur de as naar India en verstrooit deze dan alsnog in de Ganges. Als dit niet mogelijk is kan de as ook in de Noordzee verstrooid worden omdat die wereldwijd in verbinding staat met de Ganges. Dit gebeurt in aanwezigheid van de familie. Op 17 juni 2006 is het eerste Hindoeïstische strooiveld in Nederland (en wellicht in Europa) geopend. Het strooiveld, met de naam Nirvana, ligt op het crematorium in Usselo. Dit strooiveld maakt het mogelijk om as te verstrooien volgens de Hindoe ritus.

 

De Islamitische uitvaart
Binnen de Islam is crematie verboden. Volgens de Islamitische geschriften mag het dode lichaam op geen enkele manier beschadigd worden. Het lichaam moet gerespecteerd worden want op de ‘laatste dag’ zullen de doden door de engel Israfil worden opgewekt. Bovendien moet het lichaam daarom eeuwige grafrust hebben en een graf mag ook niet geruimd worden.

Net als bij de Joodse uitvaart moet de begrafenis zo snel mogelijk plaatsvinden. Het liefst vóór zonsondergang van de dag nadat de dood is ingetreden. Bepaalde tijden (3) zijn overigens uitgesloten (tijdens zonsopkomst, het hoogste punt van de zon en tijdens zonsondergang). Volgens de Nederlandse wet mag een begrafenis vanaf 36 uur na overlijden plaatsvinden. Hoewel het mogelijk is hier een ontheffing voor te krijgen, worden moslims meestal direct na de periode van 36 uur begraven.

De kist moet volledig omringd zijn door mensen. De kist wordt door zoveel mogelijk mannen uit de gemeenschap een stukje gedragen. De dragers van de kist moeten stevig doorwandelen, omdat een rechtvaardige dan sneller de hemelse sferen bereikt en, in het geval van een onrechtvaardige, de kistdragers sneller de last van de kist kunnen afleggen.

Bij het graf aangekomen wordt het lichaam uit de kist getild. Met de voeten eerst wordt het lichaam op de rechterzij en met het gezicht in de richting van Mekka in het graf gelegd. De lijkwade wordt aan het hoofd en de voeten losgemaakt. Het graf wordt zodanig gevuld dat de overledene op zijn rechterzijde blijft liggen. Een steen beschermt het lichaam. Vervolgens gooien de nabestaanden, en daarna andere aanwezigen, aarde in het graf. Het graf wordt vervolgens gevuld met aarde totdat een bult aarde op het graf gevormd is. Meestal worden nog stenen geplaatst om de plaats aan te duiden, maar het graf wordt niet versierd.

Moslims kennen twee soorten grafkuilen: de shaqq (of shoq) en de lahd. Het zijn allebei diepe kuilen. Een shaqq is eigenlijk een smallere uitholling in de bodem van de grafkuil, waarin het lichaam van de overledene gelegd wordt. Een lahd is een nis in de wand van de grafkuil, aan de kant van Mekka. Beide worden afgedekt met een platte steen. In de extra uitholling kunnen de engelen Munkar en Nakir plaatsnemen voor de ondervraging die zullen bepalen waar de overledene naar toe zal gaan: het paradijs of de hel. Het is gebruikelijk dat er slechts één overledene in een graf komt te liggen. Echtgenoten of andere familieleden worden niet bij elkaar begraven.

In Nederland bestaan geen uitsluitende Islamitische begraafplaatsen. Wel zijn er een aantal, over het algemeen gemeentelijke, begraafplaatsen met een Islamitisch gedeelte. Door de Nederlandse wet zijn een aantal islamitische voorschriften niet uitvoerbaar. Een voorbeeld hiervan is de garantie op eeuwige grafrust. Wel zijn aanpassingen aan het graf zoals een extra nis en het opvullen van het graf tot een bult mogelijk. Zeggenschap over wie er wel of niet op zo´n islamitische begraafplaats wordt begraven, ligt bij de moskee. In grote steden hebben de diverse moskeeën soms eigen vakken.

Overleden moslims van Turkse en Marokkaanse afkomst worden veelal in het land van herkomst begraven. Zij kunnen de kostbare repatriëring meestal betalen omdat zij eigen verzekeringen daarvoor hebben afgesloten.

 

De Joodse uitvaart
Volgens de joodse wet is crematie verboden. Bij het cremeren verspeelt men de kans op een lichamelijke verrijzenis. Crematie laat nagenoeg niets over van het lichaam. Doordat het bovendien zo snel plaatsvindt wordt de dood niet serieus genomen. Het is dan ook verboden voor nabestaanden om de wil tot crematie van een overledene te volgen. Doen zij dat toch, dan worden in principe geen rouwrituelen uitgevoerd.

Het graf wordt pas gedolven op de dag van de begrafenis. Wanneer een graf eerder gegraven is zou het lichaam door de aarde verslonden kunnen worden. Begraven gebeurt bij voorkeur zonder kist. In het graf (of de kist) wordt wat aarde uit Israël gestrooid. Soms wordt deze in een zakje onder het hoofd van de overledene gelegd. De begrafenis moet zo snel mogelijk plaatsvinden, het liefst nog op de dag van overlijden. Omdat de Nederlandse wet dit niet toestaat, dient het zo snel mogelijk na de verplichte 36 uur plaats te vinden. De grootste (orthodoxe) begrafenisonderneming is het Joods Begrafeniswezen en er zijn verschillende Joodse begraafplaatsen in Nederland.

 

De Christelijke uitvaart
Katholiek
Van oudsher werd de overledenen volgens het katholieke geloof begraven. Verbranding was gereserveerd voor heidenen. In 1965 (het 2de Vaticaanse concilie) heeft de katholieke kerk het bewaar tegen crematie opgeheven. Ook werden veel voorschriften vrijgegeven. Voorbeelden hiervan zijn het thuis opbaren en de dodenwake.

De overledene wordt met gesloten kist van de kerk naar de begraafplaats gedragen. Slechts als dit lopend niet mogelijk was werd gebruik gemaakt van een auto of koets. Achter de kist loopt eerst de familie en daarachter de vrienden en overige aanwezigen. De dragers laten de kist zelf zakken. De nabestaanden strooien eerst een schepje aarde op de kist. Daarna kunnen de andere aanwezigen vervolgens hetzelfde doen. In plaats van aarde kan wijwater gesprenkeld worden of bloemen gestrooid worden.

Protestants christelijke uitvaart
In de protestantse kerken ontbreken dwingende voorschriften voor een uitvaart. Daardoor is er in principe veel ruimte voor nabestaanden. Hoewel crematie niet is verboden, ligt de voorkeur bij orthodoxe protestanten bij begraven.

zie ook: De christelijke uitvaart

 

De Humanistische uitvaart
Humanisten kennen geen vaste uitvaartrituelen. Ieder mens kiest zelf de best passende vorm van afscheidnemen. De keuze tussen begraven en cremeren wordt op persoonlijke voorkeur gemaakt. Het Humanistisch Verbond heeft in 2004 de Stichting Humanistische Uitvaartbegeleiding opgericht. Deze voorziet onder andere in sprekers tijdens de uitvaart. Tevens is het doel het ontwikkelen van een humanistisch keurmerk.

Wist u dat...

Doodeenvoudig ook een uitgebreid assortiment uitvaart artikelen heeft? Bijvoorbeeld

Lelie draagbaar

Lelie draagbaar

€ 375,00
Klantenservice Over ons FAQ Maatschappelijke betrokkenheid
  disclaimer   privacy statement   cookie instellingen   inkoopvoorwaarden   algemene voorwaarden   klantenservice  over ons  FAQ  maatschappelijke betrokkenheid